شفیق‌الله قاطع، افسر پلیس در دولت سابق افغانستان و فرمانده پیشین جبهه مقاومت ملی، از روز ۱۴ مارس در زندان طالبان تحت شکنجه است و خانواده‌اش حق ملاقات با او را ندارند. این موضوع را نزدیکان قاطع به ایندیپندنت فارسی خبر داده‌اند.

شفیق‌الله قاطع که ۳۳ سال دارد و متولد روستای تاواخ شهرستان عنابه استان پنجشیر است، تا پیش از بازگشت طالبان به قدرت، افسر پلیس بود و در استان‌های مختلف افغانستان از جمله هرات و بغلان، خدمت کرده بود. با فروپاشی دولت جمهوری و سقوط کابل به دست طالبان، او به جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود پیوست و تا اواخر ۲۰۲۳ در صف جبهه مقاومت ملی فعالیت می‌کرد. پس از درگیری‌های سنگین و پرتلفات در پنجشیر، از سنگرهای نظامی این جبهه فاصله گرفت و پس از آن اطلاعی از فعالیت‌های او در دست نیست.

یک منبع نزدیک به قاطع گفت پس از آنکه سنگرهای کوهستانی جبهه مقاومت ملی در پنجشیر برچیده شد و رهبر این جبهه اعلام کرد که فعالیت آن به‌صورت چریکی ادامه می‌یابد، قاطع مدتی به ایران رفت. با این حال منبعی وابسته به طالبان در کابل می‌گوید که قاطع در ماه‌های اخیر در داخل افغانستان زندگی می‌کرده و در تخار فعالیت‌هایی داشته است. این منبع مدعی شد که شفیق‌الله قاطع همچنان در خدمت جبهه مقاومت ملی بود و در عملیات‌های این جبهه در تخار، بغلان و قندوز نقش داشت.

نزدیکان شفیق‌الله قاطع و مقام‌های جبهه مقاومت ملی این اطلاعات را تایید نکرده‌اند.

یکی از نزدیکان قاطع می‌گوید که او از اواخر سال ۲۰۲۳ از سنگرهای کوهستانی جبهه مقاومت ملی در پنجشیر فاصله گرفت و در دو سال گذشته فعالیت سیاسی و نظامی نداشت. از زمان بازداشت و زندانی شدن شفیق‌الله قاطع، جبهه مقاومت ملی واکنشی به این خبر نشان نداده است. با این حال شماری از اعضای طالبان ضمن انتشار خبر بازداشت قاطع در فیس‌بوک و ایکس، آن را دستاوردی برای این گروه و ضربه‌ای سنگین به جبهه مقاومت ملی خوانده‌اند.

نزدیکان قاطع ضمن ابراز نگرانی می‌گویند که در یک ماه گذشته هیچ اطلاعی از او ندارند، اما از طریق بستگان دیگر زندانیان مطلع شده‌اند که او تحت شکنجه است و در صورت رسیدگی نکردن، احتمال مرگ او وجود دارد.

مرگ زندانیان سیاسی و افراد متهم به همکاری با جبهه مقاومت ملی در زندان‌های طالبان پیش‌تر هم گزارش شده و همین باعث تشدید نگرانی نزدیکان و بستگان شفیق‌الله قاطع شده است. با این حال، جز هیئت معاونت سازمان ملل متحد در امور افغانستان (یوناما) و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، نهاد موثری برای رسیدگی به دادخواست‌های مردم وجود ندارد.

در مورد اینکه شفیق‌الله قاطع در کدام‌یک از زندان‌های طالبان نگهداری می‌شود، هم اطلاعات متناقضی ارائه شده است. یکی از نزدیکان او می‌گوید که قاطع در کنار ده‌ها فرد متهم به عضویت در جبهه مقاومت ملی، در یکی از بخش‌های زندان بگرام نگهداری می‌شود، اما منبعی در میان طالبان گفته که او در زندان نهادی موسوم به «ریاست ۴۰»، که بخشی از اداره استخبارات طالبان در کابل است، نگهداری می‌شود. این نهاد به شکنجه، قتل و تهدید مخالفان سیاسی طالبان شهرت دارد و در پنج سال گذشته ده‌ها تن از فعالان حقوق بشر، فعالان زن و منتقدان سیاسی طالبان را بازداشت و شکنجه کرده است.

بر اساس گزارش سازمان حقوق بشری رواداری درباره وضعیت زندان‌ها در افغانستان تحت حاکمیت طالبان، شکنجه و بدرفتاری به‌گونه‌ای هدفمند و از لحظه بازداشت تا زمان آزادی زندانیان اعمال می‌شود. بر اساس این گزارش که بر پایه مصاحبه با ۳۴ زندانی سابق تهیه شده است، طالبان از شکنجه به‌عنوان ابزار سرکوب، ارعاب و گرفتن اعتراف استفاده می‌کنند. شیوه‌های شکنجه شامل ضرب‌وجرح شدید، کشیدن ناخن و دندان، شوک برقی، غرق کردن مصنوعی، آویزان کردن از سقف، بازجویی‌های طولانی، نگهداری در سلول انفرادی و تهدید به قتل، اعدام یا سنگسار است.

در کنار شکنجه‌های جسمی، زندانیان با انواع خشونت روانی و شرایط غیرانسانی نیز مواجه‌اند. این گزارش به آزار و اذیت جنسی، توهین‌های قومی و مذهبی، دشنام‌های تحقیرآمیز، محرومیت از غذا، خدمات درمانی و دسترسی به وکیل اشاره می‌کند. همچنین برخی زندانیان در بازداشتگاه‌های غیررسمی یا تحت کنترل استخبارات نگهداری می‌شوند و حتی پس از آزادی نیز هدف تهدید و آزار قرار می‌گیرند. این وضعیت نشان‌دهنده نبود نظام قضایی موثر و نقض گسترده استانداردهای بین‌المللی رفتار با زندانیان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان است.

طالبان در اوت ۲۰۲۴ زندان بگرام را که در زمان دولت جمهوری برای نگهداری زندانیان خطرناک، از جمله اعضای داعش، آدم‌ربایان و فرماندهان کلیدی طالبان استفاده می‌شد، دوباره فعال کردند و زندانیان جبهه مقاومت و داعش خراسان را به این زندان منتقل کردند. پیش‌تر، بستگان برخی زندانیان متهم به عضویت در جبهه مقاومت ملی به ایندیپندنت فارسی گفته بودند که این افراد در شرایط سخت، همراه با شکنجه‌های پی‌درپی و نبود دارو، درمان و غذای مناسب نگهداری می‌شوند و برخی زندانیان دچار بیماری‌های روانی شده و حافظه خود را از دست داده‌اند.