از برنامه تماس رهبران تا حملات جدید اسرائیل؛ لبنان در دوگانگی جنگ و دیپلماسی

قالیباف اعلام کرد برای سران جمهوری اسلامی، آتش‌بس در لبنان به اندازه آتش‌بس در ایران اهمیت دارد

در حالی که از اعلام خبر برنامه‌ریزی برای گفتگوی مستقیم میان رهبران لبنان و اسرائیل تنها چند ساعت می‌گذرد، مجموعه‌ای از سیگنال‌های متناقض از سطوح سیاسی و میدانی، تصویری پیچیده از وضعیت جاری در جنوب لبنان و چشم‌انداز آتش‌بس و مذاکرات ترسیم می‌کند.

دونالد ترامپ صبح پنجشنبه با انتشار پیامی در تروث‌سوشال، از برنامه‌ریزی برای گفتگوی مستقیم میان رهبران لبنان و اسرائیل خبر داد و اعلام کرد این تماس، نخستین ارتباط در سطح عالی میان دو طرف در حدود ۳۴ سال گذشته خواهد بود. هم‌زمان، گیلا گملیل، وزیر علوم و فناوری و عضو کابینه امنیتی اسرائیل، نیز به رادیو ارتش این کشور گفت که بنیامین نتانیاهو با جوزف عون گفتگو خواهد کرد.

با این حال، در فاصله کوتاهی پس از این اظهارات، یک مقام رسمی در دولت لبنان به خبرگزاری رویترز گفت که بیروت هنوز درباره چنین تماسی هیچ اطلاعی دریافت نکرده است.

در تازه‌ترین واکنش، ژوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، روز پنجشنبه تاکید کرد که برقراری آتش‌بس با اسرائیل باید مقدمه‌ای برای آغاز مذاکرات مستقیم میان دو کشور باشد. او در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که لبنان خواهان آتش‌بسی است که بتواند زمینه‌ساز گفتگوهای مستقیم در آینده شود؛ موضعی که در شرایط افزایش فشارهای بین‌المللی برای مهار تنش‌ها مطرح شده است.

این تحرکات دیپلماتیک در حالی صورت می‌گیرد که تماس‌های اولیه میان نمایندگان دو کشور نیز آغاز شده است. روز سه‌شنبه، سفرای لبنان و اسرائیل در ایالات متحده با میانجی‌گری واشنگتن در محل وزارت خارجه آمریکا دیدار کردند و بر سر مذاکره مستقیم در زمانی که بعدا تعیین خواهد شد، به توافق رسیدند. کاخ سفید نیز با تایید این دیدار، از برنامه‌ریزی برای ادامه این روند خبر داد، اما زمان و مکان دقیق آن را مشخص نکرد.

با این حال، تحولات میدانی در جنوب لبنان روندی کاملا متفاوت را نشان می‌دهد. ارتش اسرائیل روز پنجشنبه ۲۷ فروردین‌ برای سومین بار در یک هفته، پل القاسمیه را هدف حملات سنگین قرار داد. این مسیر حیاتی بخش‌های گسترده‌ای از جنوب لبنان، به‌ویژه اطراف شهر صور را به دیگر مناطق این کشور متصل می‌کند. به‌ گزارش منابع محلی، تخریب این پل موجب قطع ارتباط بخش بزرگی از جنوب لبنان شده است.

هم‌زمان در ۲۴ ساعت گذشته، ارتش اسرائیل از گسترش عملیات نظامی در منطقه بنت‌جبیل خبر داد و اعلام کرد که در حملات کماندویی به منطقه عیناتا، حدود ۷۰ زیرساخت متعلق به حزب‌الله را نابود کرده است. به گفته این نهاد نظامی، در این عملیات مقدار قابل‌توجهی سلاح از جمله راکت، سلاح‌های تهاجمی، نارنجک و موشک‌های ضدهوایی کشف شد و «تعداد زیادی» از نیروهای حزب‌الله نیز کشته شدند.

در سطح سیاسی، نخست‌وزیر اسرائیل تاکید کرد که حملات به مواضع حزب‌الله ادامه خواهد یافت و نیروهای این کشور در آستانه «تسلط کامل» بر بنت‌جبیل قرار دارند. او همچنین از دستور برای تقویت منطقه امنیتی در جنوب لبنان خبر داد؛ منطقه‌ای که اسرائیل قصد دارد آن را تا رودخانه لیتانی گسترش دهد و به‌عنوان یک کمربند حائل در برابر حزب‌الله حفظ کند.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

در مقابل، حزب‌الله که از سوی ایالات متحده به‌عنوان یک سازمان تروریستی شناخته می‌شود، با هرگونه مذاکره مستقیم میان لبنان و اسرائیل مخالفت کرده است و همچنان یکی از بازیگران تعیین‌کننده در معادلات میدانی و سیاسی لبنان به‌ شمار می‌رود.

در این میان، محمدباقر قالیباف، رئيس مجلس شورای اسلامی در ایران و فرد اصلی مذاکره‌کننده با آمریکا در اسلام‌آباد نیز در گفتگویی تلفنی با نبیه بری، رئیس مجلس لبنان، بر ضرورت برقراری آتش‌بس کامل تاکید کرد و گفت که «آتش‌بس در لبنان به اندازه آتش‌بس در ایران اهمیت دارد». او همچنین مدعی شد که در صورت ادامه «مقاومت»، نتیجه آن «پیروزی» خواهد بود و از تلاش برای تحمیل آتش‌بس دائمی در تمامی مناطق درگیری خبر داد.

این مواضع در حالی مطرح می‌شود که جمهوری اسلامی ایران پیش‌تر نیز برقراری آتش‌بس کامل در لبنان، از جمله در قبال حزب‌الله را پیش‌شرط مذاکرات با آمریکا اعلام کرده بود. درخواستی که اسرائیل تاکنون آن را نپذیرفته است. گزارش‌ها همچنین حاکی از آن است که دور قبلی مذاکرات در اسلام‌آباد بدون نتیجه مشخص پایان یافته و احتمال برگزاری دور جدیدی از گفتگوها در روزهای آینده وجود دارد.

بر اساس گزارش‌ها، از زمان آغاز درگیری‌ها در پی تشدید تنش‌های منطقه‌ای در اسفندماه سال گذشته، نزدیک به دو هزار نفر در لبنان کشته شده‌اند و نیروهای اسرائیلی در بخش‌هایی از جنوب این کشور پیشروی کرده‌اند.

حساب کاربری ارتش اسرائیل هم چهارشنبه ۲۶ فروردین با انتشار تصاویری در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، در بازدید از جبهه غربی در جنوب لبنان از تایید طرح‌های ادامه عملیات در لبنان و ایران خبر داد. او افزود ارتش اسرائیل در عملیاتی مشترک با ایالات متحده ضربه‌ای سنگین به جمهوری اسلامی زد و نیروهای این کشور در سطح بالایی از آمادگی قرار دارند. زمیر تصریح کرد: «ما به تعمیق ضربه به حزب‌الله به‌صورت چندمحوره ادامه می‌دهیم، مناطق کلیدی را پاکسازی می‌کنیم و تهدیدها را از شهرک‌های شمالی دور می‌کنیم. حزب‌الله از آغاز نبرد بیش از هزار و ۷۰۰ کشته داده است؛ این ضربه‌ای سنگین به این سازمان تروریستی است.»

اکنون هم‌زمانی اعلام یک گفتگوی احتمالی در سطح رهبران با ادامه حملات سنگین و پیشروی‌های میدانی، نشان می‌دهد که روند دیپلماسی و تحولات نظامی در لبنان نه‌تنها هم‌راستا نیستند، بلکه هر یک در مسیر جداگانه‌ای پیش می‌روند و این وضعیت، آینده آتش‌بس و آغاز مذاکرات مستقیم را همچنان در هاله‌ای از ابهام نگه می‌دارد.

بیشتر از جهان