تنگه هرمز، شریان حیاتی انرژی جهان، این روزها به صحنه یکی از خطرناک‌ترین تقابل‌های ژئوپلیتیکی تبدیل شده است و جمهوری اسلامی ایران با تهدید به حمله و آمریکا با اعمال محاصره دریایی، عملا یکی از حیاتی‌ترین مسیرهای انتقال نفت جهان را فلج کرده‌اند.

به گزارش نیویورک‌پست،‌ در یک سوی این بازی قدرت‌نمایی، تهران است که تهدید کرده به هر کشتی‌ که بدون اجازه‌ آن، از تنگه هرمز عبور کند، حمله خواهد کرد و در سوی دیگر، محاصره دریایی واشنگتن است که همان تعداد اندک کشتی‌هایی را هم که موفق به عبور می‌شدند و البته همگی جزو «ناوگان سایه» جمهوری اسلامی ایران بودند، متوقف کرده است.

نتیجه اینکه اکنون تردد در این گلوگاه حیاتی‌ که ۲۰ درصد نفت موردنیاز جهان از آن عبور می‌کند، کاملا متوقف شده است و بر اساس داده‌های رهگیری دریایی، در چهار روزی که از اجرای محاصره می‌گذرد، تنها چهار کشتی توانسته‌اند از تنگه هرمز بگذرند که همگی هم در حال ورود به خلیج فارس بودند، نه خروج با محموله‌های صادراتی جمهوری اسلامی ایران.

این در حالی است که بنا بر اعلام لویدز لیست، مستقر در بریتانیا، حدود ۸۰۰ کشتی در خلیج فارس گرفتار مانده‌ و در نتیجه، ۲۰ هزار دریانورد در وضعیت بلاتکلیف قرار گرفته‌اند.

پیش از جنگ، روزانه بیش از ۱۳۰ کشتی از این تنگه عبور می‌کرد، اما پس از آغاز درگیری، این تعداد به تنها چند کشتی محدود شد که اغلب آن‌ها نیز به جمهوری اسلامی ایران مرتبط بودند. محاصره اخیر به همین مقدار اندک نیز پایان داد. به‌ طوری‌ که بنا بر اعلام فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، در ۷۲ ساعت نخست، ۱۴ کشتی به دلیل حمل محصولات صادراتی ایران مجبور به بازگشت شدند.

تنها یک کشتی (نفتکش «ریس» با پرچم کومور) روز پنجشنبه در حال خروج از تنگه مشاهده شد که آن هم هنوز مشخص نیست آیا به مقصد نهایی خود در هند خواهد رسید یا ناوهای آمریکایی در خلیج عمان آن را متوقف و مجبور به بازگشت خواهند کرد.

در حالی که خروج کشتی‌ها از خلیج فارس تقریبا به صفر رسیده، داده‌های رهگیری نشان می‌دهد که دست‌کم چهار کشتی پس از اجرای محاصره در صبح دوشنبه، وارد خلیج فارس شده‌اند. کشتی باری «نشاط» با پرچم جمهوری اسلامی ایران که از غرب آفریقا آمده بود، جدیدترین کشتی‌ است که وارد خلیج فارس شد و روز پنجشنبه در بندرعباس پهلو گرفت.

پیش از آن در روز چهارشنبه، کشتی کانتینری «زاینار ۲» با پرچم کومور (تحت تحریم است) و همچنین نفتکش خالی «آر.اچ.ان» با پرچم جزیره کوراسائو به همین بندر رسید.

بر اساس داده‌های رهگیری دریایی کلپر، نفتکش «آلیشیا» که تحت تحریم آمریکا است و روز سه‌شنبه از تنگه هرمز عبور کرد، ظاهرا تنها کشتی‌ بود که مقصدش بندرهای ایران نبود. «آلیشیا» مقصدش را عراق اعلام کرد و به همین دلیل اجازه عبور از محاصره آمریکا را داشت، زیرا این محاصره فقط علیه بندرهای ایران اعمال می‌شود.

با وجود حضور بیش از ۱۲ ناو جنگی آمریکا و تلاش ایالات متحده برای پاک‌سازی مین‌های کارگذاشته‌شده در تنگه هرمز، نفتکش‌هاو کشتی‌های باری خارجی همچنان برای عبور از این مسیر تمایل چندانی ندارند.

جمهوری اسلامی ایران بارها هشدار داده است به هر کشتی‌ که بدون اجازه و بدون پرداخت عوارضی تا سقف دو میلیون دلار، از تنگه عبور کند، حمله خواهد کرد. این کشور همچنین به ناوگانی از قایق‌های تندرو مجهز است که در تنگه هرمز فعالیت می‌کنند و می‌توانند کشتی‌های بدون مجوز را هدف قرار می‌دهند.

بر اساس داده‌های رهگیری دریایی، در حال حاضر حدود ۸۰۰ کشتی‌ــ از جمله بیش از ۳۰۰ نفتکش و کشتی حامل گاز‌مایع ــ در خلیج فارس متوقف مانده‌اند. توقف تردد در این مسیر خطر ایجاد آشوب در اقتصاد جهانی را به همراه دارد، اما در عین حال به جمهوری اسلامی ایران نیز که در طول جنگ روزانه حدود دو میلیون بشکه نفت صادر می‌کرد، ضربه بزرگی وارد می‌کند.

تحلیلگران براورد می‌کنند که جمهوری اسلامی ایران با متوقف شدن صادرات نفتش، تنها می‌تواند بین دو تا هشت هفته یک توقف کامل را تحمل کند و پس از آن، ناچار می‌شود تولیدش را کاهش دهد که می‌تواند به میدان‌های نفتی آن در بلندمدت آسیب بزند.

ایالات متحده تصریح کرده است که حداکثر فشار اقتصادی ممکن را بر ایران وارد کند تا جمهوری اسلامی را به امتیازدهی و پذیرش توافق صلح پیشنهادی ترامپ وادار کند.

با این حال، توقف تولید و عرضه نفت ایران می‌تواند باعث افزایش شدید قیمت سوخت در بازار جهانی شود و به اختلال روزانه ۱۲ میلیون بشکه‌ای ناشی از جنگ، بیفزاید.