یکی از تناقضهای جنگ این است که میتواند زمانی که دیپلماسی متعارف شکست میخورد، صلحطلبان را به اقدام وادار کند.
به نظر میرسد همین روند اکنون میان اسرائیل و لبنان در جریان است.
نتیجه مستقیم موفقیت عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه رژیم تهران آغاز تلاش بیسابقه دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، برای ایجاد صلحی پایدار میان این دو همسایه بوده است.
و آتشبس ۱۰روزهای که روز پنجشنبه اعلام شد، میتواند نخستین گام در این مسیر باشد.
در قلب این چالش سازمان حزبالله قرار دارد.
بین تمام نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در خاورمیانه، حزبالله بزرگترین خطر را برای اسرائیل و بهطور کلی غرب ایجاد کرده است.
از زمان بمبگذاری انتحاری سال ۱۹۸۳ که به کشته شدن ۲۴۱ نظامی آمریکایی و ۵۸ چترباز فرانسوی در بیروت منجر شد، حزبالله شهروندان آمریکایی را کشته، ربوده و شکنجه کرده است.
این گروه هزاران موشک و پهپاد بهسوی غیرنظامیان اسرائیلی شلیک کرده استــ سلاحهایی که اساسا نباید در اختیار داشته باشد.
قرار بود حزبالله در سال ۲۰۰۶ طبق قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل خلع سلاح شود، قطعنامهای که ارتش لبنان را بهعنوان تنها نیروی نظامی مشروع کشور باقی میگذاشت.
با این حال ۲۰ سال بعد، بهرغم اینکه ارتش اسرائیل حزبالله را بهشدت تضعیف کرده، این گروه همچنان سلاحهایش را حفظ کرده است.
با وجود حدود ۵۰ هزار نیروی رزمی و دهها هزار موشکی که هنوز در زرادخانه حزبالله وجود دارد، هیچکس نباید تصور کند که خلع سلاح این گروه ساده خواهد بود.
تردید گستردهای در هر دو کشور اسرائیل و لبنان وجود دارد که چنین نتیجهای از طریق دیپلماسی به دست بیاید.
با این حال، آمریکا بهدرستی از فرصت کنونی برای شکستن چرخه جنگهای تکراری استفاده کرده است، در حالی که میداند موفقیت نظامی اسرائیل بوده که این لحظه را ممکن کرده است.
این تلاش با هدف دستیابی به توافقی پایدار میان دو همسایه انجام میشود. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز سهشنبه گفتوگوهای مقدماتی با سفیران لبنان و اسرائیل در واشنگتن را انجام داد.
روز پنجشنبه، ترامپ اعلام کرد که اسرائیل با آتشبس ۱۰روزه موافقت کرده است، اقدامی که فضا را برای مذاکرات جدی میان اورشلیم و بیروت فراهم میکند.
صلح میان این دو کشور میتواند مرز شمالی امنی برای اسرائیل فراهم کند، که دههها از آن محروم بوده است.
لبنان نیز از این روند سود خواهد برد، و سرانجام میتواند به کشوری کاملا مستقل تبدیل شودــ آزاد از تهدیدهای حزبالله درباره جنگ داخلی جدید، و رها از فشار همسایگان قدرتمندی مانند سوریه و جمهوری اسلامی ایران که در گذشته رهبران سیاسی لبنان را تحت فشار گذاشتهاند، به حاشیه راندهاند، تهدید و حتی ترور کردهاند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
با توجه به نفوذ داخلی حزبالله، جای تعجب نیست که رهبران لبنان حتی از گفتوگو با همتایان اسرائیلیشان نیز هراس داشتهاند، چه رسد به اینکه با آنها توافق امضا کنند.
اگر اکنون دست به چنین کاری میزنند، نشاندهنده ضرباتی است که ارتش اسرائیل در هفتههای اخیر به حزبالله وارد کرده است.
اکنون کاملا روشن است که هم دولت لبنان و هم اسرائیل در برچیدن حزبالله منافع مشترک دارند.
در نتیجه، یک آستانه روانی مهم پشت سر گذاشته شده است.
زمانی که آمریکا در سال ۲۰۲۲ به میانجیگری برای توافق دریایی میان دو طرف کمک کرد، نمایندگان لبنان در مراسم امضا حتی از تماس چشمی با اسرائیلیها اجتناب میکردند.
اما تماسهای مستقیم و علنی این هفته و بحثهای علنی درباره صلح نشان میدهد که احتمال رویارویی داخلی لبنان با حزبالله دیگر رویایی دور نیست.
این هدف اکنون از طریق ترکیبی سنجیده از دیپلماسی و، در صورت لزوم، زور، دستیافتنی است.
از نظر عملی، نیروهای مسلح لبنان توانایی خلع سلاح حزبالله از طریق زور را ندارند.
اما خواه بیروت علنی بپذیرد یا خیر، موفقیتهای ارتش اسرائیل در میدان نبردــ از جمله نابودی ۲۵۰ فرمانده و نیروی حزبالله در یک روزــ فقط میتواند هدف دولت لبنان برای تبدیل شدن به تنها مرجع حاکمیتی کشور را تسریع کند.
در نهایت، اسرائیل به کنترل خاک لبنان علاقهای ندارد و نیروهایش فقط برای مقابله با حملات مداوم حزبالله به مناطق شمالی اسرائیل در جنوب لبنان باقی ماندهاند.
اکنون ابتکار عمل در دست اسرائیل است.
با سقوط اقتصاد تهران، جمهوری اسلامی بهطور فزایندهای قادر به حمایت مالی از حزبالله نیست.
اکنون ترامپ باید جوزف عون، رئیسجمهوری لبنان، را متقاعد کند که به وعده تبدیل دولتش به «تنها مرجع مسئول» در حوزه امنیت ملی عمل کند.
این بهمعنای ایستادگی در برابر حزبالله از طریق تعامل علنی با اسرائیل است.
مذاکرات بهندرت روان پیش میروند، بنابراین تصور روندی خطی که از آتشبس به مذاکرات و سپس توافق صلح برسد، واقعبینانه نیست.
حزبالله مصمم است در هر مرحله از مسیر اختلال ایجاد کند.
اما حملات اسرائیل به پایگاهها، نیروها و انبارهای موشکی این گروه شرطی ضروری برای مذاکرات معنادار است.
هر ضربه به حزبالله موقعیت دولت لبنان را تقویت میکند.
در هرگونه توافق نهایی، باید کل زرادخانه حزبالله مصادره یا ترجیحا بهطور کامل نابود شود.
دستیابی به این هدف ممکن است ماهها یا حتی سالها زمان ببرد.
اما تمایل تازه دولت لبنان برای اقدام مستقل از حزباللهــ و افزایش نارضایتی شهروندان عادی لبنان از سوءاستفاده این گروه از کشورشان بهعنوان پایگاهی برای جمهوری اسلامیــ نشان میدهد که اکنون بهترین زمان برای اقدام است.
ترجمه از نیویورک پست
